វគ្គ២៖ យុវជនកម្ពុជានិយមប្រើប្រាស់ កាបូបលុយឌីជីថល ហើយងាកទៅរកការរស់នៅដោយមិនប្រើក្រដាសប្រាក់

ការចាប់យកបរិវត្តកម្មឌីជីថលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមិនមែនគ្រាន់តែជាទំនោរថ្មីនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាចរន្តដ៏ខ្លាំងក្លាមួយនៅក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុដែលស្របតាមការវិវឌ្ឍសកល។ ចំណុចស្នូលនៃការផ្លាស់ប្តូរនេះគឺ “ប្រព័ន្ធបាគង” ដែលជាកាបូបលុយឌីជីថល គាំទ្រដោយធនាគារជាតិ នៃកម្ពុជា។

យោងតាមលោក សុខ ចាន់ ប្រធានផ្នែកបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុនៃសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នសេវាទូទាត់ប្រាក់តាមប្រព័ន្ធបាគង បានធ្វើការតភ្ជាប់ជាផ្លូវការជាមួយគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុចំនួន ៦៩ ស្ថាប័ននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយកំពុងបម្រើសេវាកម្មជូនអ្នកប្រើប្រាស់ជាង ៣០ លានគណនី។

លោកបានបន្ថែមថា ការប្រើប្រាស់តាម KHQR ក៏មានសន្ទុះកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ ដោយបច្ចុប្បន្នមានគណនីអាជីវករចុះឈ្មោះប្រើប្រាស់ចំនួន ៤.៩ លានគណនី។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គណនីកាបូបលុយអេឡិចត្រូនិក (e-wallet) បានកើនឡើងដល់ប្រមាណ ២២,.៩ លានគណនី ដែលទិន្នន័័យនេះបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុតាមប្រព័ន្ធឌីជីថលកាន់តែទូលំទូលាយ។

យោងតាមធនាគារជាតិ នៃកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ ២០២៥ ប្រតិបត្តិការជាប្រាក់ដុល្លារបានកើនឡើង ១៣៣% ខណៈប្រតិបត្តិការជាប្រាក់រៀលបានកើនឡើងយ៉ាងគំហុកដល់ទៅ ៣៣៤% ដែលបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងនៃឥរិយាបថអ្នកប្រើប្រាស់។

ប្រភពទិន្នន័យពី ធនាគារជាតិ បានបន្ថែមថា កំណើននេះជំរុញដោយប្រជាជនវ័យក្មេង ហើយមានចំណង់ចំណូលចចិត្តប្រើប្រាស់បចេ្ចកវិទ្យា ខណៈដែលអ្នកប្រើប្រាស់ទូរសព្ទចល័តសកម្មមានចំនួន ២៥,.៣ លាន ស៊ីម ស្មើនឹង ១៤៣% នៃចំនួនប្រជាជន និងអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតចំនួន ១០,.៨ លាននាក់គិតត្រឹមដើមឆ្នាំ២០២៥ ដែលបង្ហាញថាការប្រើប្រាស់ឌីជីថលកំពុងក្លាយជាផ្នែកមួយនៃជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ 

លើសពីកាបូបលុយធម្មតា 

ជាមួយនឹងចំនួនកាបូបលុយឌីជីថលកើនដល់ជាង ៣០ លានគណនី ដែលកំពុងចរាចរណ៍នាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលស្មើនឹង ១,.៧ ដង នៃចំនួនប្រជាជនសរុប និងមានអាជីវករជាង ៤,.៥ លាននាក់ ដែលទទួលការទូទាត់តាមរយៈ KHQR របស់បាគង បានធ្វើឱ្យការទូទាត់ដោយមិនប្រើសាច់ប្រាក់ផ្តល់នូវភាពងាយស្រួលសម្រា​ប់អ្នកប្រើប្រាស់។
 

កញ្ញា ផាន សុភា វ័យ ១៩ ឆ្នាំ ជានិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានប្រើប្រាស់កាបូបលុយឌីជីថលជារៀងរាល់ថ្ងៃតាំងពី ២ ឆ្នាំមុន នៅពេលដែលកញ្ញាទទួលបានការងារដំបូង។ កញ្ញាប្រើវាដើម្បីទិញអាហារ បង់ថ្លៃធ្វើដំណើរ និងផ្ញើប្រាក់ជាដើម។ សុភា បានកត់សម្គាល់ថា បើធៀបនឹងសាច់ប្រាក់ កាបូបលុយឌីជីថលមានភាពងាយស្រួលជាង។ កញ្ញា សុភា បាននិយាយថា៖ “យើងគ្រាន់តែមានទូរសព្ទ ស្កេន ហើយទូទាត់ជាការស្រេច ដោយមិនចាំបាច់យកកាបូបលុយតាមខ្លួនក៏បាន។”

ខណៈពេលដែលកាបូបលុយធម្មតាអាចប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការលួច កាបូបលុយអេឡិចត្រូនិកមានសុវត្ថិភាពជាង និងអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចយកលុយមកវិញបានប្រសិនបើពួកគេបាត់ទូរសព្ទ។ ដូចយុវជនដទៃទៀតដែរ សុភា ប្រើប្រាស់កាបូបលុយឌីជីថលយ៉ាងហោចណាស់ ៥ ដងក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់ការទូទាត់។

ទោះជាយ៉ាងណា សុខភា ហាក់បានបង្ហាញពីក្ដីបារម្ភខ្លះដែរអំពីបញ្ហានៃការផ្ទេរប្រាក់ ដោយសារពេលខ្លះប្រតិបត្តិការមិនបានទៅដល់គណនីអ្នកទទួលភ្លាមៗនោះទេ។ 

ការទូទាត់សម្រាប់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ

លោក សុវ៉ាន់ ដេត វ័យ ២៤ ឆ្នាំ ដែលទើបបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រផ្នែកគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្ម បានចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់កាបូបលុយឌីជីថលតាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ នៅពេលដែលមករស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ លោកប្រើប្រាស់វាប្រហែល ៣ ដងក្នុងមួយថ្ងៃ ភាគច្រើនគឺដើម្បីទិញអាហារពេលព្រឹក អាហារថ្ងៃត្រង់ និងកាហ្វេ។

សុវ៉ាន់ ដេត បានកត់សម្គាល់ថា៖ “អ្នកណាក៏មានកាបូបលុយឌីជីថលដែរ ព្រោះវាងាយស្រួល ហើយមានសុវត្ថិភាព។” យុវជនរូបនេះ បានកត់សម្គាល់ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ដែលកាន់តែច្រើនឡើងក្នុងចំណោមមិត្តភក្តិរបស់ខ្លួនផងដែរ។

សុវ៉ាន់ ដេត ប្រើប្រាស់កាបូបលុយឌីជីថលនៅលើអេប ធនាគារ វីង ហើយពេញចិត្តចំពោះមុខងាររបស់វាក៏ ហើយថែមទាំងមានអារម្មណ៍សុវត្ថិភាពដែលមានវានៅលើទូរសព្ទ។

ទោះបីជាកាបូបលុយឌីជីថលផ្តល់នូវលទ្ធភាពទូទាត់ទូលំទូលាយក្តី លោកក៏ធ្លាប់ជួបបញ្ហារំខានបន្តិចបន្តួចដែរ ជាពិសេសនៅពេលដែលសេវាអ៊ីនធឺណិតខ្សោយ។ ការផ្ទេរប្រាក់តាមរយៈ KHQR របស់បាគង ពេលខ្លះអាចមានភាពយឺតយ៉ាវ ជាពិសេសសម្រាប់ប្រតិបត្តិការឆ្លងប្រព័ន្ធធនាគារជាដើម។

សុវ៉ាន់ ដេត ក៏ជឿជាក់ដែរថា ការប្រើប្រាស់សាច់ប្រាក់នៅតែចាំបាច់ក្នុងករណីខ្លះ ជាពិសេសសម្រាប់ការទិញទំនិញដែលមានតម្លៃទាប។ ប៉ុន្តែលោកបានបន្ថែមថា ភាពចាំបាច់នេះគឺកំពុងតែថយចុះបន្តិចម្តងៗហើយ។ 

ជួយសម្រួលការធ្វើអាជីវកម្មកាន់តែងាយស្រួល

កញ្ញា ប្រាក់ សុភា វ័យ ២៥ ឆ្នាំ ជាអ្នកគ្រប់គ្រងហាង Cambodia Bagels នៅក្នុងអគារ Connexion ក៏បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នានេះដែរ។ កញ្ញា សុភា បានចាត់ទុកកាបូបលុយឌីជីថលថាជាមធ្យោបាយដ៏ងាយស្រួល និងរហ័ស ដែលបានជួយសម្រួលដល់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុនៃអាជីវកម្មរបស់កញ្ញា។

កញ្ញា សុភា បានបញ្ជាក់ថា៖ “វាពិតជាងាយស្រួល គ្រាន់តែស្កេន ហើយទទួលលុយ។ មិនចាំបាច់បារម្ភរឿងអាប់លុយ ដែលនាំឱ្យខាតពេលនោះទេ។”

លើសពីភាពងាយស្រួល កាបូបលុយឌីជីថលជួយឱ្យកញ្ញាងាយស្រួលក្នុងការតាមដានចំណាយ និងរក្សាទុកកំណត់ត្រាជាដើម។ សុភា បាននិយាយថា៖ “នៅក្នុងកាបូបលុយឌីជីថល ពេលយើងចំណាយ គឺមានកំណត់ត្រាប្រតិបត្តិការច្បាស់លាស់ ហើយជាពិសេស មិនចាំបាច់បារម្ភពីការបាត់បង់ព័ត៌មានណាមួយឡើយ។”

កញ្ញា សុភា សង្កេតឃើញថា អតិថិជនវ័យក្មេងភាគច្រើន ចូលចិត្តការទូទាត់តាមឌីជីថល និងទទួលយកការរស់នៅបែបមិនប្រើសាច់ប្រាក់។ 

យុវជនកម្ពុជា ជាកម្លាំងចលករនៃការចាប់យកបរិវត្តកម្មសេវាធនាគារឌីជីថល

ទិដ្ឋភាពធនាគារឌីជីថលនៅកម្ពុជាកំពុងកែប្រែមុខមាត់ថ្មី ដោយសារការកើនឡើងនៃអ្នកប្រើប្រាស់វ័យក្មេងដែលងាកមកប្រើសេវាហិរញ្ញវត្ថុតាមទូរសព្ទ។ សព្វថ្ងៃនេះ ជាង ២០% នៃអ្នកប្រើប្រាស់អេប ធនាគារ វីង គឺជាយុវជនដែលមានអាយុក្រោម ២៥ ឆ្នាំ។ ចាប់ពីខែមករា ឆ្នាំ ២០២៤ ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥ ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់វ័យក្មេងបានកើនឡើងជាង ១៦០%។ ភាគច្រើននៃពួកគេប្រើប្រាស់អេប ធនាគារ វីង​ សម្រាប់ការផ្ទេរប្រាក់ ការបញ្ចូលកាតទូរសព្ទ និងការទូទាត់វិក្កយបត្រជាដើម។

ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ដែលកំពុងកើនឡើងនេះ ត្រូវបានគាំទ្រដោយដំណោះស្រាយជាង ១០០មុខងារ ដែលមាននៅលើអេប ធនាគារ វីង ខណៈដែលអាជីវកម្មជាង ២០០.០០០ ទីតាំង នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា រាប់ចាប់ពីហាងកាហ្វេ ភោជនីយដ្ឋាន រហូតដល់ម៉ាត និងអ្នកលក់តាមដងផ្លូវ កំពុងពឹងផ្អែកលើ អេប Wing Bank  ធានគារ វីង ដើម្បីសម្រួលការទូទាត់។ ជាមួយនឹងការតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធបាគង អាជីវករទាំងអស់អាចទទួលការទូទាត់ពីគណនីធនាគារផ្សេងទៀតបានយ៉ាងរលូន និងមិនរអាក់រអួលឡើយ។

ដើម្បីបំពេញតម្រូវការដែលចេះតែវិវឌ្ឍរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ថ្មីៗនេះធនាគារ វីង បានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់មុខងារ Miniapp ដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីនាំយកសេវាកម្មនៃរបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ នៅក្នុងអេបធនាគារតែមួយ។ ឥឡូវនេះ អ្នកប្រើប្រាស់អាចកក់សំបុត្រកុន សំបុត្រឡានក្រុង និងចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ ដោយមិនចាំបាច់ចាកចេញពីអេប ឬទាញយកកម្មវិធីផ្សេងទៀតឡើយ។

លោក ហុង វណ្ណថេត នាយកគ្រប់គ្រងសេវាធនាគារជាសេវាកម្ម នៃធនាគារ វីង បានលើកឡើងថា៖ “ជាមួយ Miniapps យើង​កំពុង​តែ​ធ្វើឱ្យ​អេប Wing Bank មិនត្រឹមតែ​អាច​បំពេញ​តម្រូវការ​ហិរញ្ញ​វត្ថុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ​ម​ទាំ​ង​អាច​បំ​ពេញ​តម្រូវ​ការ​ប្រចាំថ្ងៃបានថែមទៀត។ អតិថិជនរបស់យើងទាំងអស់អាចគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុរបស់​ខ្លួន​ ហើយប្រើប្រាស់សេវាកម្មនានា ដោយគ្រាន់តែចុចពីរបីប៉ាច់ប៉ុណ្ណោះ។  ពោលគឺលឿនរហ័ស សុវត្ថិភាព​ ហើយ​សាម​ញ្ញ ។” 

វិស័យធនាគារជំរុញបរិយាបន្នឌីជីថល 

លោក សុខ ចាន់ ប្រធានផ្នែកបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុនៃសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា បានលើកឡើងថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ធនាគារជាតិ នៃកម្ពុជា ក្នុងការធ្វើទំនើបកម្ម បានជំរុញយ៉ាងខ្លាំងដល់ការប្រើប្រាស់កាបូបលុយឌីជីថល ជាពិសេសក្នុងចំណោមស្រទាប់យុវជន។

ភាពជាដៃគូរវាងធនាគារ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា កំពុងពន្លឿនកំណើននៃកាបូបលុយអេឡិចត្រូនិក ដែលធ្វើឱ្យការទូទាត់តាមឌីជីថលមានភាពងាយស្រួល រហ័ស និងចំណាយតិច។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះមិនត្រឹមតែកែប្រែទម្លាប់អ្នកប្រើប្រាស់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងលើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីហិរញ្ញវត្ថុរបស់កម្ពុជាផងដែរ។

លោក សុខ ចាន់ បានឱ្យដឹងទៀតថា៖ “ធនាគារជាតិ នៃកម្ពុជា គ្រោងដាក់ឱ្យដំណើរការកម្មវិធីបាគងសម្រាប់យុវជន (Youth Bakong programme) ដែលផ្តោតលើអនីតិជនដែលមិនទាន់មានអត្តសញ្ញាណបណ្ណ។ ពួកគេនឹងអាចចុះឈ្មោះដោយប្រើប្រាស់កាតសិស្ស ដើម្បីទទួលបានសេវាកម្មទូទាត់តាមឌីជីថល។”

ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថលដែលតភ្ជាប់គ្នាទៅវិញទៅមក រវាងធនាគារ និងគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ បានធ្វើឱ្យប្រជាជនកម្ពុជា ជាពិសេសយុវជន កាន់តែងាយស្រួលក្នុងការទិញទំនិញ និងគ្រប់គ្រងការចំណាយរបស់ពួកគេ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះក៏កំពុងជួយលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា បានក្រើនរំលឹកថា ការកើនឡើងនៃការទូទាត់តាមឌីជីថល ក៏នាំមកនូវហានិភ័យកើនឡើងផងដែរ ជាពិសេសការបោកប្រាស់តាមអនឡាញ និងការគំរាមកំហែងតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតជាដើម។

ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ សមាគមកំពុងសហការជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដើម្បីលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងផ្នែកឌីជីថល។ លោក សុខ​ ចាន់ បានបញ្ជាក់ថា តាមរយៈយុទ្ធនាការអប់រំហិរញ្ញវត្ថុដែលមានគោលដៅច្បាស់លាស់ទាំងនៅទីក្រុង និងជនបទ ដែលយុទ្ធនាការទាំងនោះ មានគោលបំណងជួយដល់អ្នកប្រើប្រាស់ទទួលបាននូវចំណេះដឹងដើម្បីការពារខ្លួននៅលើការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបណ្តាញអនឡាញ។

សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា បានជំរុញឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់មានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់នៅពេលធ្វើប្រតិបត្តិការឌីជីថល។ លោក សុខ ចាន់ បានណែនាំថា៖ “ដើម្បីចៀសវាងការត្រូវបានគេលួចគណនី អ្នកប្រើប្រាស់មិនត្រូវចែករំលែកលេខអត្តសញ្ញាណ ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត លេខសម្ងាត់ ឬលេខកូដសម្ងាត់ផ្ទាល់ខ្លួន និងព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួននៅលើបណ្តាញសង្គមឡើយ។ ត្រូវឆ្លើយសំណួរសុវត្ថិភាពដែលសួរដោយគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុជានិច្ច ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណ។”