ការពង្រឹងទំនុកចិត្តវិស័យធនាគារកាន់តែមានភាពចាំបាច់ខ្ពស់ ស្របពេលមានការបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោក

ក្រោយមានការបិទទ្វារធនាគារមួយចំនួនតូចជាបន្តបន្ទាប់ និងការចុះបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោក ទំនុកចិត្តរបស់សាធារណជនមកលើប្រព័ន្ធធនាគារកម្ពុជាត្រូវបានចោទជាសំណួរ ដែលទាមទារឱ្យមានការពង្រឹងបន្ថែមលើការការពារអ្នកប្រើប្រាស់ ការត្រួតពិនិត្យ ការការពារប្រាក់បញ្ញើ និងការដោះស្រាយវិវាទនានា។

ចំណុចទាំងនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកំណែទម្រង់ដ៏ចាំបាច់ ដើម្បីរក្សាទំនុកចិត្តនៅក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលដែលកំពុងរីកចម្រើន ក៏ដូចជាវត្តមាននៃការបង្កើតឡើងនូវ មជ្ឈមណ្ឌលការពារអ្នកប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុ  ដោយធនាគារជាតិនៃ​ កម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធធនាគារ ហើយអាចធានាថាបញ្ហានានានឹងត្រូវបានដោះស្រាយដោយយុត្តិធម៌ និងតម្លាភាព។

កាលពីដើមឆ្នាំនេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានបង្កើនការបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ ដែលនាំទៅដល់ការបណ្តេញជនបរទេសរាប់ពាន់នាក់ចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ហើយធនាគារមួយចំនួនតូចត្រូវបានបិទទ្វារ ព្រោះរងការចោទប្រកាន់ថាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពខុសច្បាប់។ 

តួយ៉ាង ធនាគារ ព្រីនស៍ ម.ក ដែលមានថៅកែជាជនជាតិចិនឈ្មោះ Chen Zhi ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងបណ្តេញចេញទៅកាន់ប្រទេសចិនវិញ ហើយគ្រឹះស្ថានធនាគារមួយនេះបានបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី ៨ ខែមករា ដោយធនាគារជាតិនៃ កម្ពុជា បានតែងតាំងក្រុមហ៊ុន Morisonkak MKA Co., Ltd ជាអ្នកជម្រះបញ្ជី។

បន្ទាប់មកទៀត ធនាគារពាណិជ្ជ ផេនដា ម.ក ក៏ត្រូវបានដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណផងដែរ បន្ទាប់ពីប្រតិបត្តិការបាន ៧ឆ្នាំ ដោយសារតែស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុមានការធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់។ នៅថ្ងៃទី ២០ ខែមីនា អាជ្ញាប័ណ្ណរបស់ក្រុមហ៊ុន H-Pay ត្រូវបានធនាគារជាតិនៃ កម្ពុជា ដកហូត ក្រោយពីការស៊ើបអង្កេតបានរកឃើញថាក្រុមហ៊ុននេះបានបំពានលើលក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃបទប្បញ្ញត្តិ។

ព្រឹត្តិការណ៍នានាដែលបានកើតឡើងពីខែមករា ដល់ខែមីនា រួមជាមួយនឹងទិដ្ឋភាពអតិថិជនរាប់រយនាក់តម្រង់ជួរគ្នានៅធនាគារ APD ក្នុងតំបន់បឹងកក់ ដើម្បីដកប្រាក់បន្ទាប់ពីមានការរអាក់រអួលសេវាកម្ម បានបង្កឱ្យមានក្តីបារម្ភពាក់ព័ន្ធនឹងទំនុកចិត្តមកលើប្រព័ន្ធធនាគារ។ 

លោកជំទាវបណ្ឌិត ជា សិរី ទេសាភិបាល ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ធ្លាប់បានប្រាប់សារព័ត៌មាន គីរីប៉ុស្តិ៍ ថា ការដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណពីស្ថាប័នដែលមិនអនុលោមតាមច្បាប់ គឺជាវិធានការដ៏ចាំបាច់មួយដោយយោងតាមមាត្រា ៥២ នៃច្បាប់ស្តីពីគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីរក្សា និងពង្រឹងស្ថិរភាព ក៏ដូចជាកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ប្រព័ន្ធធនាគារទាំងមូល។

លោកជំទាវបានលើកយកករណីដែលធនាគារជាតិនៃ កម្ពុជា ដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណ និងជម្រះបញ្ជីធនាគារ និងគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុចំនួន ១៦ ក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ធ្វើជាឧទាហរណ៍ ដោយកត់សម្គាល់ថា ធនាគារកណ្តាលតែងតែមានភាពប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ក្នុងការធានាឱ្យមានការអនុលោមតាមច្បាប់ និងតែងតែត្រួតពិនិត្យបទប្បញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធនានាជាប្រចាំ។

លោកជំទាវបានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងមុតមាំថា៖ “ទោះបីជាមានការដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណពីធនាគារ ព្រីនស៍ និងធនាគារពាណិជ្ជ ផេនដា ក្តី ក៏ប្រព័ន្ធធនាគាររបស់កម្ពុជានៅតែមានភាពរឹងមាំ ដែលគាំទ្រដោយជំហរដើមទុនដ៏រឹងមាំ និងសាច់ប្រាក់សងគ្រប់គ្រាន់។”

យ៉ាងនេះក្តី លោកស្រី Yasmin Siddiqi នាយិកាធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ប្រចាំកម្ពុជា បានលើកឡើងថាការ ធ្លាក់ចុះនៃទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ អាចជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ម៉ាក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដែលក្នុងនោះរួមមាន ការថយចុះនៃកំណើនឥណទាន និងការវិនិយោគ ផងដែរ។

លោកស្រីបានបន្ថែមថា៖ “ក្រុមគ្រួសារ និងក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មនានានឹងមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ជាងមុនចំពោះការខ្ចីប្រាក់ ការសន្សំ និងប្រាក់បញ្ញើរបស់ពួកគេ។” លោកស្រីបានបន្តទៀតថា កត្តានេះក៏បង្កើនភាពងាយរងគ្រោះដល់ក្រុមគ្រួសារផងដែរ ដោយសារតែ ទំនុកចិត្តថយមកកម្រិតទាប អាចរារាំងពួកគេក្នុងការប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការ។

លោកស្រីបានលើកឡើងថា៖ “ហានិភ័យនេះគឺកាន់តែខ្ពស់សម្រាប់គ្រួសារដែលមានចំណូលទាប និងប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមជនបទ ខណៈ​ដែលចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុរបស់ពួកគាត់នៅមានកម្រិតនៅឡើយ។”

ការពង្រឹងការការពារអតិថិជន និងការគាំទ្រការផ្តល់ឥណទានប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ

លោកស្រី Yasmin បានលើកឡើងថា កម្ពុជាអាចរក្សាកំណើនវិស័យហិរញ្ញវត្ថុបាន តាមរយៈការពង្រឹងការការពារ និងការត្រួតពិនិត្យអតិថិជន ការកែលម្អតម្លាភាព ការដោះស្រាយវិវាទ និងការការពារប្រព័ន្ធឌីជីថល ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ក៏ត្រូវគាំទ្រដល់ការផ្តល់ឥណទានប្រកបដោយសុខុមាលភាព និងការពង្រីកទីផ្សារមូលធនឱ្យកាន់តែរឹងមាំផងដែរ។

លោកស្រីបានបន្តទៀតថា ក្របខ័ណ្ឌការពារអតិថិជនដ៏រឹងមាំ ដែលគួបផ្សំជាមួយនឹងការការពារប្រាក់បញ្ញើប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព គឺជារឿងដ៏សំខាន់បំផុតដើម្បីរក្សាទំនុកចិត្តនៅក្នុងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការ ស្របពេលដែលហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថល និងស្ថាប័នទទួលប្រាក់បញ្ញើទូទៅកំពុងមានការពង្រីកខ្លួនផងដែរ។ 

លោកស្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ចំណុចនេះរំលេចឱ្យឃើញពីសារៈសំខាន់នៃការបង្កើតមុខងារការពារអតិថិជនហិរញ្ញវត្ថុ នៅក្នុងធនាគារជាតិនៃ កម្ពុជា និងមជ្ឈមណ្ឌលការពារអតិថិជនហិរញ្ញវត្ថុ ដោយមានការគាំទ្រពីភាគីពាក់ព័ន្ធជាច្រើននៅក្នុងវិស័យនេះ។

លោកស្រីបានពន្យល់ថា មជ្ឈមណ្ឌលនេះ ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាកំណែទម្រង់គោលនយោបាយដ៏សំខាន់របស់រដ្ឋាភិបាល ក្រោមអនុកម្មវិធីទី១ នៃកម្មវិធីអភិវឌ្ឍវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ ប្រកបដោយបរិយាប័ន្ន និងចីរភាព របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) នៅកម្ពុជា នឹងដើរតួនាទីជាថ្នាលកណ្តាលសម្រាប់ដោះស្រាយបណ្តឹង ការសម្របសម្រួល និងការផ្តល់ប្រឹក្សាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។

លោកស្រីបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ “ការរៀបចំយន្តការដោះស្រាយបណ្តឹងឱ្យបានច្បាស់លាស់ និងមានប្រសិទ្ធភាព នឹងជួយពង្រឹងទំនុកចិត្តបានយ៉ាងច្រើន ព្រោះវាធ្វើឱ្យអតិថិជនជឿជាក់ថា គ្រប់បញ្ហារបស់ពួកគាត់នឹងត្រូវបានដោះស្រាយដោយយុត្តិធម៌ និងតម្លាភាព។”

បន្ថែមពីនេះ បទប្បញ្ញត្តិស្តីពីការការពារប្រាក់បញ្ញើដ៏រឹងមាំ ក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ ដោយធានាដល់អ្នកដាក់ប្រាក់បញ្ញើថាប្រាក់សន្សំរបស់ពួកគេត្រូវបានការពារ ដែលចំណុចនេះជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការសម្រុកដកប្រាក់ពីប្រព័ន្ធធនាគារដោយភ័យស្លន់ស្លោ ក៏ដូចជាលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការប្រើប្រាស់គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុស្របច្បាប់កាន់តែច្រើនឡើងទៀតផង។

លោកស្រីបានលើកឡើងថា៖ “នៅពេលដែលយើងមានស្ថាប័នការពារអតិថិជនដែលដំណើរការបានល្អ ព្រមទាំងមានប្រព័ន្ធការពារប្រាក់បញ្ញើដែលអាចទុកចិត្តបាន នោះវានឹងជួយលើកកម្ពស់សណ្តាប់ធ្នាប់ទីផ្សារ និងកសាទំនុកចិត្តកាន់តែរឹងមាំ។ ការធ្វើបែបនេះ គឺល្អជាងការប្រើប្រាស់វិធានការរឹតបន្តឹងឥណទានខ្លាំងពេក ដែលអាចរារាំងដល់ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចី និងធ្វើឱ្យរាំងស្ទះដល់ការរីកចម្រើននៃវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ។”

ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់តួអង្គក្នុងវិស័យធនាគារ និងការបន្តកសាងទំនុកចិត្ត

ស្ថាប័ននានាក្នុងវិស័យនេះ បានសាទរពីសារៈសំខាន់នៃការបន្តរក្សាទំនុកចិត្តផងដែរ។ ក្នុងនោះ ធនាគារ វីង ដែលជាធនាគារឌីជីថលឈានមុខគេមួយនៅកម្ពុជា បានលើកឡើងថា សកម្មភាពនៃការអនុវត្តច្បាប់ថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីសារៈសំខាន់នៃការពង្រឹងក្របខ័ណ្ឌការពារអតិថិជនឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។

ធនាគារ វីង បានគូសបញ្ជាក់ថា ខ្លួននៅតែបន្តអនុលោមតាមបទប្បញ្ញត្តិរបស់ធនាគារជាតិនៃ កម្ពុជា យ៉ាងពេញលេញ និងបន្តការពារមូលនិធិរបស់អតិថិជនយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បំផុត តាមរយៈការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ ការត្រួតពិនិត្យផ្ទៃក្នុង និងការតាមដានជាប្រចាំ។

ថ្មីៗនេះ ធនាគារ វីង ក៏ទើបតែទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រការពារអតិថិជនកម្រិតមាសពីស្ថាប័នវាយតម្លៃសាកល MicroFinanza Rating ផងដែរ ដែលនេះសបញ្ជាក់ពីការអនុលោមភាពយ៉ាងពេញលេញទៅនឹងស្តង់ដាការពារអតិថិជនកម្រិតអន្តរជាតិ។ វិញ្ញាបនបត្រនេះ បានធ្វើឱ្យធនាគារ វីង ក្លាយជាស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុមួយក្នុងចំណោមស្ថាប័នតិចតួចបំផុតនៅក្នុងទីផ្សារកំពុងអភិវឌ្ឍ ដែលបានបំពេញតាមស្តង់ដាសកលលើការអនុវត្តក្នុងវិស័យធនាគារ ហិរញ្ញវត្ថុ ដោយឈរលើការ​ផ្តល់សេវា​ប្រកបដោយ​ភាព​យុត្តិធម៌ ការកំណត់តម្លៃ​ប្រកប​ដោយ​តម្លាភាព ការការពារទិន្នន័យ និងការផ្តល់ឥណទានប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។

លោកបណ្ឌិត ឌីមីត្រូ ខូលេកកូ អគ្គនាយកធនាគារ វីង បានលើកឡើងថា៖ “ទំនុកចិត្តគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃវិស័យធនាគារ ជាពិសេសនៅពេលដែលអតិថិជនកាន់តែច្រើនងាកមកប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថល។”លោកបណ្ឌិតបានបន្ថែមថា៖​ “ដើម្បីបន្តរក្សាទំនុកចិត្តនេះឱ្យបានរឹងមាំ គឺទាមទារឱ្យឧស្សាហកម្មទាំងមូលមានស្តង់ដារអនុវត្តយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងប្រកបដោយគណនេយ្យភាព។”

ធនាគារ វីង ក៏បានសាទរយ៉ាងក្រៃលែងចំពោះការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលការពារអ្នកប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុ  ផងដែរ ដោយបានលើកឡើងថា យន្តការដោះស្រាយវិវាទកណ្តាលនេះ នឹងជួយពង្រឹងទំនុកចិត្តរបស់សាធារណជន ជាពិសេសសម្រាប់អតិថិជនដែលទើបប្រើប្រាស់សេវាធនាគារជាលើកដំបូង និងអ្នកប្រើប្រាស់សេវាឌីជីថលផ្ទាល់តែម្តង។

ដោយ​បាន​ចាប់ផ្តើមឡើងជាអ្នកផ្តល់សេវាទូទាត់ប្រាក់តាមទូរសព្ទចល័ត ធនាគារ វីង បានអភិវឌ្ឍខ្លួនទៅជាធនាគារពាណិជ្ជដែលផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុដ៏សម្បូរបែប និងកំពុងបម្រើអតិថិជនរាប់លាននាក់ទៀតផង។ បណ្តាញរបស់ធនាគារ វីង រួមមាន៖ សាខាប្រតិបត្តិការជិត ៣០ទីតាំង ភ្នាក់ងារធនាគារ វីង ជាង ១២.០០០កន្លែង ភ្នាក់ងារ វីងម៉ាស្ទ័រប្រមាណ ២០០ កន្លែង និងប្រព័ន្ធឌីជីថលដែលគាំទ្រដល់ដៃគូអាជីវករជាង ២០០.០០០ អាជីវកម្មផងដែរ។

ទស្សនវិស័យឆ្ពោះទៅមុខ៖ ការកសាងភាពធន់ដ៏រឹងមាំតាមរយៈកំណែទម្រង់

កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែមេសា លោកជំទាវបណ្ឌិត ជា សិរី ទេសាភិបាល ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយលោក រ័ត្ន សោភ័ណ ប្រធានសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា អំពីអាទិភាពនៃការអភិវឌ្ឍវិស័យធនាគារ។ កិច្ចពិភាក្សាទាំង​នោះរួមមាន​៖ ការលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល, ការពង្រឹងការការពារអតិថិជននិងអភិបាលកិច្ច ការកែលម្អក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ, ការពង្រីកឥណទានសម្រាប់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម និងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗដែលកំពុងកើតមានឡើងជាដើម។

នៅក្នុងការផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈនៃកិច្ចពិភាក្សានោះ លោកជំទាវ ជា សិរី បានមានប្រសាសន៍ថា មជ្ឈមណ្ឌលការពារអ្នកប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុ នឹងដើរតួនាទីជាតួអង្គស្នូលក្នុងការគ្រប់គ្រងបណ្តឹង ការផ្តល់ការណែនាំផ្នែកច្បាប់ និងការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។

យោងតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ ២០២៥ របស់ធនាគារជាតិនៃ កម្ពុជា បានបង្ហាញថា ការផ្តល់ឥណទាន មានការកើនឡើង ៤,១% ធៀបនឹងឆ្នាំមុន ដែលស្មើនឹង ៦៣ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ខណៈដែលប្រាក់បញ្ញើមានការកើនឡើង ១៤,៧% ស្មើនឹង ៦៥,៧ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដែលតួលេខនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបន្តមានទំនុកចិត្តពីសាធារណជនយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ប្រភពដដែលបានបង្ហាញទៀតថា ទ្រព្យសកម្មសរុបក្នុងវិស័យធនាគារបានកើនដល់ ១០១,៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ពោលគឺកើនឡើង ៩,៥% ដែលកំណើននេះឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីភាពរឹងមាំនៃប្រព័ន្ធធនាគារនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕